Cứ mỗi lần về Đồng Hới là tôi lại được nghe bạn bè hát bài Huyền thoại trăng Nhật Lệ, một sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Sông Hương phổ thơ của Lý Hoài Xuân. Một bài ca hay cả nhạc lẫn lời, nghe lúc nào và ở nghe đâu cũng hay, nhưng có lẽ hay nhất là khi nó được cất lên bên bờ Nhật Lệ. Riêng tôi hễ cứ có dịp nghe bài hát này là tôi lại say đắm và xúc động vô cùng.

Lần đầu tiên tôi được nghe Huyền thoại trăng Nhật Lệ  là trong cuộc gặp gỡ với bạn bè lớp 10 B khóa học 1968 – 1971 Cấp 3 Đồng Hới cách đây 5 năm, năm 2006, khi tôi cùng mọi người về dự Hội trường Đồng Hới nhân kỉ niệm 40 năm thành lập Trường. Một kỉ niệm nhớ đời vì đó là chuyến về lại đầu tiên với bạn bè cùng lớp cấp 3 sau 35 năm tốt nghiệp lớp 10 và cất cánh bay xa khỏi Trường Đồng Hới thân yêu.

Đến giờ sau 5 năm năm đã trôi qua, tôi vẫn chưa thể quên cái cảm giác lạ lẫm khi đặt chân vào Trường Cấp 3 Đồng Hới (Bây giờ gọi là Trường THPT Đồng Hới) trong cái buổi sáng đến dự Hội trường ấy. Vào nhà để xe, thấy một chị mập mạp, bệ vệ, mặt lành lạnh, nghĩ ngay đây chắc là một cô giáo của trường, tôi liền khoanh tay rụt rè hỏi;

- Thưa cô … các lớp học sinh cũ về dự Hội trường thì tập trung ở đâu ạ?          

( Chao ôi! Nếu hồi đi học cách đấy 35 năm mà tôi có được chút đạo đức lễ nghĩa cao vời vợi như thế với  thầy cô giáo thì đâu đến nỗi cả đời đi học chưa biết mùi hạnh kiểm loại B là gì và khi tốt nghiệp cấp 3 đi học đại học rồi mà vẫn chưa được kết nạp đoàn!). 

Nghe hỏi, cái "cô giáo" quay lại hỏi tôi:

- Vậy anh học lớp nào, khoá nào? (gọi “anh” chắc do phép lịch sự với người lạ và do mái tóc muối nhiều hơn tiêu của tôi).

- Dạ, tôi học lớp 10B khoá 68 - 71

- Vậy anh tên gì?

- Dạ, tôi tên HTS.

Nghe vậy "cô giáo" liền đổi giọng:

 Vậy thì mi học cùng lớp với tau rồi. Hoà 10B, “Hòa xóm” đây!

Ôi tôi nhớ ra rồi. Hóa ra đây là con Hòa “xóm”. Gọi “Hòa xóm” là vì lớp tôi hồi đó có những 3 bạn nữ tên Hòa. “Hòa lê” là Hòa họ Lê con thầy giáo dạy môn hóa Lê Khả, “Hòa Vũ” là Hòa họ Vũ nhà ở Bảo Ninh, còn “Hòa xóm” này là Hòa có nhà ở trong xóm Bà Đa hay Phú Vinh gì đó.

Tôi ngỡ ngàng vì không còn nhớ ra một nét nào của cái con Hoà xóm 10B với mình ngày xưa này. Còn hắn thì cũng vậy. Chẳng nhớ gì mình, cái thằng bạn học nhỏ nhỏ, đen đen, tròn tròn, học hành chẳng ra gì lại đạo đức hạnh kiểm luôn ở tầm dưới mức trung bình  ngày xưa .  

Vậy rồi tôi và Hòa xóm cùng đi tìm lớp 10 B xưa cũ. Kia rồi, một nhóm khoảng gần hai chục tên, trong đó tôi nhận ra ngay anh Lê Trung lớp phó lao động là anh của cái Lê Nam Việt kiều Thái Lan về nước, Khuyến Trung Nghĩa, Phước Bảo Ninh, và nhất là Hoá, người bạn nữ mà dáng vẻ ngày xưa vẫn y nguyên, bất chấp sự phôi pha của thời gian năm tháng. Còn lại thì cứ như lạ lại như quen. Trong lúc đó thì cái đám bạn cùng lớp gần hai chục tên ấy nhìn tôi như nhìn một vật thể lạ từ trên trời rơi xuống. Vì cũng chẳng ai nhận ra tôi là cái thằng HTS của ngày xưa 35 năm về trước.  

 Chưa bao giờ tôi thấy tủi thân như thế. 

Tôi bèn nghĩ ra cách để làm quen trở lại là lấy máy ra chụp ảnh cho mọi người. sau khi đã bấm một lèo khoảng 10 kiểu, mọi người mới xúm vào hỏi han, kiểm tra tôi xem hồi đó ai làm bí thư, ai làm lớp trưởng, thầy nào chủ nhiệm, thầy nào dạy văn, thầy nào dạy toán. Nghe tôi trả lời trúng phóc hết, mọi người mới kết luận thằng này đúng là HTS, nhỏ con nên bị bắt ngồi ngay bàn đầu tiên, đối diện với bàn thầy.

Sau đó cả bọn lên xe của Đào Khuyến đi chơi và nhậu ở quán Hải Yến, một cái quán đơn sơ nhưng lộng gió trên bờ  nhật Lệ.

Và ở đấy, lần đầu tiên tôi được nghe đồng ca của cả lớp hát bài Huyền thoại trăng Nhật Lệ .

   Trong cái nắng vàng óng ả của mùa thu Đồng Hới, trong tiếng thì thầm muôn thuở của rặng phi lao trên bờ cát trắng, trong tiếng vỗ êm đềm ngàn vạn năm của biển biếc quê hương, bài hát nghe xao xuyến lạ lùng.

Mọi người say sưa hát. Còn tôi say sưa nghe và nước mắt cứ ứa ra. Xúc động tràn trề.

Nhất là khi nghe câu

 Dù đi đâu về đâu

 mang theo lòng thương nhớ

 Nhật Lệ trăng huyền thoại

Xanh biếc dòng sông quê ...

Thì tôi thấy như là bài hát này dành riêng cho tôi vậy, cho những kẻ suốt đời sống xa quê để mỗi lần về quê là cả một sự kiện.     

Trong  chuyến về Hội khoá 68 – 71cách đây 2 năm, tôi lại được nghe các cô gái trẻ trong đội văn nghệ công an tỉnh hát Huyền thoại trăng Nhật Lệ. Lại thêm một lần xúc động, lại cứ thấy thương thương tội tội cho những người suốt đời sống tha hương như mình. 

Một ngày nọ, có một bạn học rất thân thiết từ Đồng Hới gửi vào cho tôi đĩa CD có bài Huyền thoại trăng Nhật Lệ. Tôi chép vô máy tính cơ quan, thỉnh thoảng mở nghe. Có buổi sáng đến văn phòng sớm, vừa điểm báo vừa mở nghe Huyền thoại trăng Nhật Lệ, một cô bé  đến dọn phòng pha trà nói: Hôm nay chú nhớ quê sớm thế!

Sao mà cô bé lại hiểu mình đến thế nhỉ.

Và tôi lại khe khẽ hát:

… Anh đi lòng còn nhớ

Hương biển chiều chênh chao

Anh đi lòng còn nhớ

Hương biển say ngọt ngào.

Dù đi đâu về đâu

Người ơi đừng quên nhé

Nhật Lệ trăng huyền thoại

Mắt ướt buồn chiêm bao

Nhật lệ trăng huyền thoại

Em hát vầng trăng chao…

Vậy mà thoáng chốc 5 năm đã trôi qua. Lại sắp đến ngày Hội Trường Đồng Hới vào giữa tháng Ba tới. Lần này là kỉ niệm 45 năm thành lập Trường. Chúng tôi lại được dịp tụ tập nhau gặp gỡ vui chơi. 

Và tôi lại được dịp nghe Huyền thoại trăng Nhật Lệ.                                                            
                                  
 
                                                                                       Thọ Lộc - Hà Tùng Sơn

© 2017 Thiết kế: 0942072207